W dniu 11 grudnia 2025 r. odbyło się posiedzenie Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, stanowiące jeden z etapów rozpatrywania ustawy budżetowej na rok 2026 przez Senat. Wraz z członkami komisji, do której mam zaszczyt należeć, pochyliliśmy się nad fragmentami budżetu dotyczącymi przedmiotowego zakresu działania komisji, wysłuchując przy tym wystąpień przedstawicieli odpowiednich ministerstw i instytucji.

Do grupy wydatków, będącej przedmiotem zainteresowania komisji, należą m. in. środki przeznaczane na szkolnictwo polonijne, które co do zasady finansowane jest przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. W tym zakresie moją wątpliwość wzbudziło to, czy na tym polu nie będzie dochodzić do podwójnego finansowania tej działalności – jednocześnie przez Ministerstwo Edukacji Naukowej oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W mojej opinii na taką możliwość wskazywała jedna z pozycji budżetu powierzonego MSZ na działania z zakresu współpracy placówek zagranicznych ze środowiskami polonijnymi, obejmująca ,,zadania w obszarze Szkolnictwa polskiego za Granicą”, na realizację których przewidziano ponad 7 mln zł.

Wobec tego zwróciłem się do obecnego na posiedzeniu sekretarza stanu w MSZ Władysława Teofila Bartoszewskiego z prośbą o wyjaśnienie tej kwestii. W odpowiedzi zapewnił on, iż wydatkowanie środków w tym zakresie odbywa się we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej, które ponosi zasadniczą odpowiedzialność za organizację kształcenia Polaków przebywających za granicą. Pozwala to na koordynację działań, mającą na celu m. in. zapobieganie podwójnemu finansowaniu. Wyjaśnienia udzieliła również dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą w MSZ Pani Anna Sochańska. Z obydwu wypowiedzi wynika, iż pozycja wpisana w budżet MSZ ma charakter pomocniczy względem środków przeznaczanych na szkolnictwo polskie za granicą przez MEN. Służy ona bowiem finansowaniu działań o charakterze wspierającym, w tym zapewnieniu pomocy w organizacji dodatkowych zajęć z języka polskiego czy organizacji konkursów.

Pan sekretarz stanu Władysław T. Bartoszewski udzielił również szczegółowych wyjaśnień na piśmie, w których wyraźnie wskazał, iż wydatki przewidziane w ramach tej pozycji przeznaczone będą na wsparcie organizacji zajęć z języka polskiego i w języku polskim, które nie są finansowane ze środków MEN/ORPEG czy Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. Św. M. M. Kolbego, potwierdzając ich uzupełniający charakter.

Dziękuję Panu sekretarzowi stanu za rozwianie zgłoszonych przeze mnie wątpliwości, a zainteresowanych zachęcam do zapoznania się z pełną treścią przedstawionej informacji.