Aktualizacja informacji nt. działań NIK wobec nieprawidłowości w IPN
Pod koniec ubiegłego roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport podsumowujący kontrolę prowadzoną w Instytucie Pamięci Narodowej, zatytułowany ,,Gospodarka finansowo-majątkowa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu”.
Wykazał on między innymi, że IPN naruszył zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców przy realizacji projektów edukacyjno-kulturalnych na kwotę prawie 6 mln zł. Nieprawidłowości polegały m. in. na niedozwolonym podziale zamówień na odrębne pozycje w celu uniknięcia stosowania przepisów prawa zamówień publicznych oraz na naruszeniu zasady bezstronności, obiektywizmu i uczciwej konkurencji. Zapytania ofertowe na organizację np. spektakli dla szkół polonijnych w ramach projektu ,,Przystanki Historia” były kierowane do podmiotów powiązanych zawodowo lub prywatnie z osobami zajmującymi stanowiska dyrektorów biur w Centrali IPN z pominięciem trybów przetargowych.
W listopadzie 2025 r. skierowałem w tej sprawie pismo do Prezesa NIK, który w grudniowej odpowiedzi poinformował, że NIK opracowuje projekt zawiadomienia o możliwości popełnienia czynu zabronionego w odniesieniu do wykazanych w raporcie nieprawidłowości. Przygotowywane zawiadomienie wstępnie klasyfikuje je jako czyny noszące znamiona określone w art. 231 § 1 Kodeksu karnego polegające na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych w kontekście kryterium celowości i gospodarności wydatkowania środków publicznych.
Ostatnio skierowałem do Prezesa NIK zapytanie o to, jak wygląda stan prac nad tym zawiadomieniem. Według najnowszych informacji przekazanych przez Prezesa NIK wskazane zawiadomienie, po sfinalizowaniu opiniowania pod kątem prawnym, miało zostać przesłane odpowiednim organom do końca czerwca tego roku.
Pan Prezes poinformował również, że w następstwie wyników kontroli przeprowadzonych w Instytucie w latach 2024-2025 przez Wielkopolską Delegaturę NIK, przed Właściwymi organami (prokuratura, sąd), równolegle, toczą się jeszcze dwa inne postępowania o przestępstwa określone w Kodeksie karnym.
Poniżej mogą się Państwo zapoznać z pełną treścią odpowiedzi Prezesa NIK.
Dodatkowo pragnę wspomnieć, że kwestię nieprawidłowości w działalności IPN w zakresie działań edukacyjno-kulturalnych kierowanych do środowiska polonijnego poruszyłem również podczas posiedzenia Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą 11 grudnia 2025 roku. Uczestniczyli w nim przedstawiciele IPN, których zapytałem o to, jakie działania zostały podjęte przez Instytut w związku z wynikami kontroli NIK oraz sformułowanymi przez nią wytycznymi i rekomendacjami w celu uniknięcia przeznaczania środków z budżetu państwa na realizację projektów, których dotychczasowy sposób organizacji został zakwestionowany co do zgodności z dyscypliną finansów publicznych. Ze stanowiskiem IPN w tej sprawie możecie się Państwo zapoznać w jednym z moich poprzednich wpisów.
